Dossier: Eenzaamheid onder studenten

Geplaatst op:
Dossier: Eenzaamheid onder studenten

Eenzaamheid onder studenten, het bestaat. Als hun studiegenoten de kroeg induiken, gaan zij naar huis en trekken zich terug op hun kamer. Maar hoe vaak komt het voor en hoe ernstig is het probleem? Stadclclickt dook in het dossier en schrok van wat we ontdekten.

Op kamers wonen, lid worden van een studentenvereniging en geregeld met elkaar de kroeg in: het zijn de ultieme clichés als het aankomt op het studentenleven. Want gezelligheid verbroedert en in een nieuwe stad zijn nieuwe vriendschappen snel gemaakt. En heel vaak is dat ook zo.

Maar er zijn uitzonderingen. Een kleine groep studenten valt buiten de sociale boot en voelt zich, om wat voor reden dan ook, eenzamer dan ooit. Wonen in een vreemde stad, ver van hun vrienden van de middelbare school. En ondanks de vele mogelijkheden die zo’n stad ze biedt, lukt het niet om aansluiting te vinden bij groepen studenten.

 

De studentencoach

We schoven aan bij Niels Bakker, psycholoog en studentencoach bij Wakker bij Bakker. In zijn praktijk aan het Damsterdiep ontvangt hij steeds vaker studenten die worstelen met gevoelens van eenzaamheid.

Hij vertelt over zijn ervaringen. “Wat me opvalt is dat het niet per se introverte mensen zijn die worstelen met eenzaamheid. Vaak spelen er diepere oorzaken mee: oorzaken zoals niet lekker in je vel zitten door een verkeerde studiekeuze of een onrealistisch, negatief zelfbeeld.”

Niels vertelt dat deze studenten groepsprocessen bewust uit de weg gaan. Het resultaat dat deze studenten zichzelf terugtrekken op hun kamer. “Achter een beeldscherm is genoeg te doen“, vertelt Niels. “Series kijken of gamen vormt in de eerste instantie een goede afleiding.” Sommige studenten kunnen zoiets heel lang volhouden, maar de eenzaamheid wordt er alleen maar groter door.

Ondertussen gaan veel studiegenoten helemaal op in het studentenleven. Maar een kleine groep heeft moeite om aansluiting te vinden. “Studenten gaan meestal in groepjes op stap. Maar je hebt ook studenten die zich helemaal niet aangetrokken voelen tot de ongezonde kanten van het nachtleven.”

En wie niet op stap gaat, die mist al snel de aansluiting. “Dan merk je dat het uitgaan toch een rode draad vormt in het studentenleven. Doen je daar niet aan mee, voel je een gemis.”

Lees ook:  Hanzehoogeschool haalt Diederik Samsom naar Groningen voor klimaatfestival

 

Social media

Social media vormt eerder een struikelblok dan een oplossing, vindt de studentencoach. “Op Facebook zien ze dan groepsfoto’s en worden geconfronteerd met een gezelligheid die ze zelf niet kennen. Zo worden mensen die al niet lekker in hun vel zitten geconfronteerd met wat ze niet hebben.”

Waarbij het heel makkelijk is om te vergeten dat Facebook maar een deel van het leven van de ander laat zien; en dat zijn doorgaans niet de nare momenten die iedereen wel eens heeft. “Nee, het zijn altijd de mooie beelden die je op Facebook ziet. En dat brengt veel twintigers een dilemma: altijd maar zichzelf afvragen of ze het wel goed doen.”

Eenzaamheid bij deze studenten is geen valkuil waar ze van de ene dag op de andere invallen. Het is een geleidelijk proces, vindt Niels. Sommige gedachten zitten namelijk heel vast. “Een voorbeeld is de gedachte dat iemand zichzelf niet de moeite waard vindt. Dat maakt zo’n persoon extra sensitief is voor wat de groep van hem of haar vindt.” 

Met die gedachte komen mensen in een negatieve spiraal. “Ze gaan het groepsproces uit de weg, waardoor ze ook geen positieve bevestiging krijgen uit de groep. Hun negatieve zelfbeeld wordt hierdoor telkens bekrachtigd.”

 

Om hoeveel studenten gaat het? We belden met het CBS

Maar hoe vaak komt dit voor? Voor cijfers kijken we naar het Centraal Bureau voor de Statistiek, die eind vorig jaar de Jeugdmonitor 2017 heeft gepubliceerd. En wat blijkt uit dat onderzoek? Ruim 2,2 procent van de jongeren tussen de 18 en de 25 jaar zegt zich ‘heel erg eenzaam’ te voelen.

Deze cijfers gelden voor heel Nederland. Maar wij zijn vooral benieuwd naar hoe de vlag er in Groningen bijhangt en belden met het CBS. Helaas zonder resultaat: de behulpzame medewerkster moet ons het antwoord schuldig blijven. De steekproef was landelijk, maar het aantal ondervraagden is te klein om met droge ogen op te splitsen per gemeente.

Harde cijfers over eenzaamheid in Groningen bestaan dus niet. Maar een berekening kunnen we natuurlijk wel maken. Want stel nou dat die landelijke 2,2 procent ook geldt voor de dik vijftigduizend millennials in Groningen, dan hebben we het dus over zo’n duizend jongeren die het stadse leven vanuit een isolement ervaren.

Of dit aantal van duizend eenzame jongeren ook echt klopt, dat valt natuurlijk niet met zekerheid te zeggen. We kunnen namelijk wel wat berekenen, maar getallen liegen natuurlijk wel vaker. Want ook het CBS kan ons niet vertellen of Groningen boven of onder het gemiddelde zit. Je zou namelijk kunnen zeggen dat studenten nét even gelukkiger zijn dan andere schoolverlaters, omdat ze alle kansen nog in het vooruitzicht hebben. Of dat Groningers een beter vangnet hebben dan jongeren op het platteland.

En daarom komen we bij dit artikel ook niet met een schokkende kop met clickbait waarin we een exact getal van duizend eenzame studenten noemen. Hoeft ook helemaal niet, want het beeld is duidelijk. Eenzaamheid onder studenten is een ding. En of het er nou vijfhonderd zijn of duizend, de bevinding is al schokkend genoeg.

 

Maar ook eenzaamheid is op te lossen

studentencoach niels bakker

Terug naar de studentencoach Niels (foto). Want wat is er precies te doen aan gevoelens van eenzaamheid? Genoeg, vertelt hij. Zijn sessies beginnen daarom altijd met zelfexploratie. “Waar sta je in je leven en wat vind je belangrijk? Wat versta je precies onder sociale goedkeuring en hoe kun je zorgen dat je jezelf meer blootgeeft?”

Niels vertelt dat hij ‘zijn’ studenten stimuleert om gevoelens van eenzaamheid tegen te gaan door makkelijke stappen te nemen. “Vraag bijvoorbeeld je werkgroep eens of ze zin hebben om een potje te gaan poolen.” Want als je begint  met de mensen waarmee je al bezig bent, dan laten resultaten niet lang op zich wachten. “Zoiets geeft iemand al heel snel genoeg vertrouwen om sociaal actief te worden.”

Sport en hobby vormen ook een heel goed uitgangspunt, merkt de studentencoach. “Wie houdt van kunst kan bijvoorbeeld eens een kijkje nemen bij de USVA. En wie goed is in sport zou misschien even moeten kijken bij de ACLO. Zo zijn er genoeg activiteiten voor studenten. Ook voor diegenen die niet aangetrokken zijn tot het nachtleven.” Want vanuit een gezamelijke passie vindt gemakkelijk verbroedering plaats, vindt Niels.

Vaak heeft Niels er zeven of acht sessies voor nodig om studenten uit hun isolement te helpen. En daaruit haalt hij veel dankbaarheid. “Ik merk na een tijdje echt het verschil aan iemand. Een actief sociaal leven betekent dat iemand beter in balans is én betere studieresultaten behaalt.”

Lees ook:  Trending topic: gratis fruit en de nieuwe kinderburgemeester