Jarenlang liegen over studieresultaten: ‘het begint vaak met een klein smoesje’

Geplaatst op:
Jarenlang liegen over studieresultaten: ‘het begint vaak met een klein smoesje’

Vertellen dat de studie goed gaat, terwijl de boel eigenlijk al jarenlang stilligt. Het komt voor, en wellicht ook vaker dan je denkt.

Niels Bakker, Student Coach in Groningen, heeft door de jaren heen al meerdere ontluisterende verhalen gehoord. Regelmatig wordt hij bezocht door studenten die tegenvallende studieresultaten jarenlang verborgen hielden voor vrienden en familie. Soms met grote gevolgen.

Niels vertelt. “Ik ken zelfs een verhaal van een student die nog lang niet klaar was met zijn studie, maar toch een afstudeerfeest gaf om te verbloemen dat hij niet aan de verwachtingen van zijn omgeving voldeed.”

In zijn praktijk hoort Niels van verschillende mensen vaak dezelfde verhalen, waarbij vaak dezelfde factoren een rol spelen. “Wat je ziet is sociale druk. Studenten willen erbij horen en doen soms de dingen mooier voor dan ze zijn. En doen alsof de studieresultaten goed zijn, ook al vallen ze tegen.”

 

We maken op social media vaak de werkelijkheid mooier

Onder de huidige netwerkgeneratie – die door social media gewend is om onder een vergrootglas te liggen – wordt het steeds normaler om de werkelijkheid mooier voor te doen dan hij is. Dat begint onbewust: op de smartphone.

Op social media worden we immers getraind om de werkelijkheid mooier voor te doen dan hij daadwerkelijk is. Virtual showcasing, noemt Niels het.

Op Instagram of Facebook kies je bijvoorbeeld altijd de mooiste foto van jezelf, want je wil goed voor de dag komen.” Hetzelfde geldt voor andere onderdelen van het leven, zoals de studieresultaten. “Social media is uit zichzelf vaak een vorm van liegen, want je speelt mooi weer.”

Maar wat op social media onschuldig is, wordt een probleem als diezelfde lijn in het echt wordt doorgezet. “Het begint vaak met een smoesje. Waarom je niet in de UB was, of de uitslag van je laatste tentamen.”

Prestatiedruk speelt een grote rol bij de gefabriceerde werkelijkheden. Onterecht vertelt Niels. “Want continu presteren kan natuurlijk niemand.” Toch ontstaan kleine smoesjes, die volgens Niels kunnen omslaan in een opstapeling van kleine leugentjes.

 

Ten einde raad

Het nadeel van deze kleine leugentjes is dat niemand erop betrapt wil worden, legt onze gesprekspartner uit. “Iemand moet daardoor opeens gaan onthouden wat er aan wie is verteld. Dat is een hele opgave. Sommigen creëren zo een heel web van leugens.”

Uitleggen dat je de kroeg niet in kan omdat je moet blokken voor je her, is er vanaf dat moment niet meer bij.

En dát kan volgens Niels iemands leven gaan bepalen. “Geregeld zit hier iemand met tranen in de ogen. Geklemd tussen zijn of haar eigen verhalen. Maar na afloop is er opluchting. Hun eerste ervaring met openheid is niet alleen een angstoverwinning, het is ook een goede eerste stap.”

 

Openheid is altijd de beste oplossing, vertelt Niels

Maar wat moet je beginnen, in zo’n situatie? Wat als je jarenlang aan vrienden en familie hebt verteld dat de studie goed gaat, terwijl het einde nog lang niet in zicht is?

Zoals zo vaak is bewustwording de eerste stap richting verbetering. “Studenten staan aan het begin van hun volwassen leven. Tegelijkertijd is je verantwoordelijkheid heel groot en wordt er door familie en vrienden veel van je verwacht. En dus is het ook niet raar dat je op prestatie bent gefocust. Maar het hoeft niet te bepalen of je erbij hoort.”

Openheid is dan de beste oplossing. “De spanning ontstaat als je een intern proces niet kunt delen. Door toch iemand in vertrouwen te nemen, kun je voorkomen dat het patroon zich herhaalt.”

Het vervolg, namelijk openheid aan de rest van de omgeving, kan dan stap voor stap worden gemaakt. “Het positieve is dat de omgeving na de openheid vaak begripvol is en het samen wil oplossen. Dat de situatie je stapje voor stapje is overkomen, en dus geen bewuste keuze is geweest, speelt daar zeker bij mee.”

Want zakken voor een tentamen hóeft helemaal geen aanleiding te zijn voor een smoesje, is de stellige mening van de Student Coach. “Een onvoldoende is op zich niet erg, want dat overkomt iedereen. Veel belangrijker is hoe je omgaat met het proces na die onvoldoende.”

Lees ook:  Effecten van sport en bewegen op de basisschool bewezen door de RUG