Op zoek naar Willem van Oranje in de straatnamen in Groningen

Geplaatst op:
Op zoek naar Willem van Oranje in de straatnamen in Groningen

In ‘straatnaamverhaal’ gaan we op zoek naar de verhalen achter bekende straatnamen. Deze keer: op zoek naar Willem van Oranje in de straatnamen van Groningen.

Groningen heeft namelijk een behoorlijke historie, als het op de Oranjes aankomt. Héél kort door de bocht zou je namelijk kunnen zeggen dat de Tachtigjarige Oorlog (de Spanjaarden versus de Oranjes) praktisch is begonnen met een gewapende strijd in en om Groningen.

Het zet ons aan het denken. Heeft die koningsgezindheid ook toepasselijke straatnamen opgeleverd? Vast wel.

De Oranjebuurt is natuurlijk een goed voorbeeld van Oranjeliefde in Stad. Maar zo’n schot voor open doel is ons natuurlijk nét even te gemakkelijk.

En dus lopen we het centrum in en gaan we op zoek naar straatnamen die we kunnen linken aan de oer-Oranje van weleer… Willem van Oranje.

 

De Prinsenstraat

prinsenstraat vooraanzicht

Lees ook:  Vijf manieren om toerist te spelen in eigen stad

We beginnen vlak bij huis, in het centrum van de stad. Tussen de Herestraat tot de Rademarkt (om de hoek bij Jimmy’s) loopt de Prinsenstraat, een naam die ons heel koninklijk in de oren klinkt. Ongetwijfeld vernoemd naar de allereerste prins van Oranje?

Onze aanname sneuvelt tijdens een factcheck.

De Prinsenstraat blijkt niet te zijn vernoemd naar één van de voorouders van Wim-Lex, maar naar de in 1612 genoemde herberg De Prince, destijds gelegen bij de Herepoort (zeg maar, bij de oude Zara).

Leuk geprobeerd, maar helaas: geen Willem van Oranje in het centrum.

We geven het toe: onze zoektocht is met een valse start begonnen. Maar na deze eerste misser, realiseren we onze denkfout. Willem van Oranje zegevierde in de zestiende eeuw, in een tijd waarin de meeste straatnamen in het centrum al van een noemer waren voorzien.

En dus trekken we de wijken in.

 

We herstellen onze denkfout buiten het centrum

In de wijken hebben we meer succes, want we vinden meerdere straten die zijn vernoemd naar de familie van Willem van Oranje.

Neem bijvoorbeeld de Lodewijkstraat, tussen de Hereweg en de Oosterweg in. De straat is vernoemd naar Lodewijk van Nassau: de broer van Willem van Oranje en voorvechter van de staatsgezinden.

Lodewijk trok in Heiligerlee ten strijde tegen de Stadhouder van Groningen, met aan zijn zijde zijn broer graaf Adolf van Nassau en leger van 4100 soldaten. Adolf stierf op het slagveld en kreeg een straat naar zich vernoemd: de Graaf Adolfstraat in de Oranjewijk.

hoek lodewijkstraat mauritsdwarsstraat groningen

In een zijweg van de Lodewijkstraat treffen we nog een oude Oranje aan: in de namen van de Mauritsstraat en de Mauritsdwarsstraat.

Maurits van Nassau was de zoon van Willem Alexander, stadhouder van Groningen en Drenthe en boven alles opperbevelhebber van het leger. In die rol veroverde hij Groningen en werden we officieel opgenomen in de Republiek der Nederlanden.

Ook wel een straatnaam waard, dachten wij zo.

De snelle score van onze stadswandeling: drie straten die we kunnen herleiden tot de alleroudste Oranjes. Kon minder.

 

En Willem van Oranje zelf dan?

Door de eeuwen heen zouden er in Groningen nog veel meer straten worden vernoemd naar de nazaten van Willem van Oranje, tot een Willem-Alexanderstraat (in Hoogkerk) aan toe.

Een straatnaam vernoemd naar Willem van Oranje hebben we alleen nergens aangetroffen. De Stadhouderslaan en het Nassauplein komen in de richting, maar een Willemvanoranjestraat vinden we nergens. Zelfs niet in vergeelde pagina’s van oude stadsalmanakken of Wikipedia-lijsten met vergeten straatnamen.

Of toch wel?

Want Willem van Oranje ging onder meerdere bijnamen de geschiedenisboeken in. ‘Vader des vaderlands’ is daarvan de meest bekende, maar hij had er nog meer.

Een iets minder bekende bijnaam was namelijk ‘Willem de Zwijger’. En díe naam zorgt ervoor dat we uiteindelijk toch onze zoektocht beëindigen met een match met in één van de straatnamen van Groningen. In Hoogkerk om precies te zijn: in de Willem de Zwijgerstraat.

willem de zwijgerstraat

Lees ook:  Zwembad De Papiermolen bevat 4,5 miljoen liter water