Over de waag bij de Zuipstraat

Geplaatst op:
Over de waag bij de Zuipstraat

In ‘straatnaamverhaal’ gaan we op zoek naar de verhalen achter bekende straatnamen. Deze keer: de oorsprong van de Waagstraat.

Waagstraat. Gezellige winkelstraat in hartje centrum, waar je van winkeldeur naar winkeldeur kan lopen om vervolgens neer te ploffen bij een terrasje vlak in de buurt. Grappig genoeg een straat die eigenlijk uit twee straten bestaat, want waar de winkels ophouden zit een knik richting Guldenstraat, die óók Waagstraat heet.

Maar de straatnaam dan?

We hebben goed rondgekeken, maar waar we ook kijken: nergens zien we een waag. En om eerlijk te zijn, hebben we ook eigenlijk helemaal geen idee wat een ‘waag’ precies is. Niet wetende waar we moeten zoeken, duiken we in de historische archieven van de stad.

 

Dit is dus een waag

Een waag (destijds geschreven als ‘waeghe’ of ‘waech’) is een gebouw waar vroeger goederen werden gewogen. Handelaren waren verplicht om hun goederen (zoals kaas en boter) in de stadswaag te laten wegen. Belangrijk, want hierdoor werd de handel eerlijker en kreeg Groningen de naam van een betrouwbaar handelscentrum.

Het laten wegen van koopwaar kostte je wel een bepaald bedrag: het waaggeld. De stad hield dit geld in, waarmee de inhouding een beetje te vergelijken is met de btw of accijns zoals we die tegenwoordig kennen.

De waech van Groningen op deze plek werd opgetogen in 1661 en is nog te zien op aquareltekeningen uit die tijd. Lang heeft de waech er niet gestaan: amper twee eeuwen later (in 1874 om precies te zijn) werd het gebouw weer tot de grond toe afgebroken.

In die tijd was het vrij gebruikelijk om straatnamen te vernoemen naar dichtbij gelegen gebouwen, waardoor de naam van de Waagstraat zonder heel veel fantasie is te verklaren.

 

En hoe heette dit stukje stad daarvoor dan?

waagstraat groningen

Lees ook:  Facebook snapt Groningen niet

De naam is dus eigenlijk vrij simpel te verklaren. En toch spitten we even door in de archieven. Want nu zijn we toch wel nieuwsgierig: als de naam ‘Waagstraat’ zo rond 1874 werd bedacht, hoe heette dit buurtje dan in de tijd ervoor?

We slaan er nog een aantal vergeelde pagina’s op na.

Het antwoord vinden we in de woorden van stadshistoricus Feith, in de Groningsche Volksalmanak van 1891. “De Waagstraat is een naam, in het leven geroepen toen de tegenwoordige waag in 1874 werd geplaatst op den hoek van het marktplein en de Suipenstraat.”

De Suipenstraat. Een verdwenen straatnaam die nog meer nieuwsgierigheid oproept. En flauwe grappen. We lezen hoe de straatnaam door de Stadjers en studenten van vroeger geregeld verbasterd werd tot de Zuipstraat. Een voorbode van het horecapleintje, wat in de twintigste eeuw zou ontstaan op het naastgelegen Waagplein?

Feith laat dit in het midden. “Of nu de naam dezer straat, reeds als „Zuipstrate” in 14070 voorkomend, in verband staat met soepen = karnemelk of met zuipen = drinken , ik waag het niet te beslissen.”

Feit blijft dat dit deel van de stad ooit vol stond met koffiehuizen, waar naar hartenlust koffie en karnemelk kon worden gedronken. De meeste oude huizen hebben de bevrijding van Groningen in 1945 helaas niet overleefd, met als uitzondering het Goudkantoor op het Waagplein even verderop… Waar je vandaag de dag naar hartenlust soepen kunt zuipen.

Lees ook:  Op een parkeerplek van één auto passen tien fietsen