Goede vraag: Was Groningen vroeger een deel van Friesland?

Geplaatst op:
Goede vraag: Was Groningen vroeger een deel van Friesland?

Groningers en Friezen: als er één ding is die de twee met elkaar verbindt, is het wel de gecultiveerde strijd tussen die twee. Maar is dat altijd al zo geweest? Oftewel, was Groningen vroeger een deel van Friesland?

Het antwoord: er is een tijd geweest waarin  de provincie Groningen tot Friesland behoorde, maar de stad Groningen niet.

Een geschiedenislesje.

 

Jarenlange strijd tussen de Friezen en de Saksen

De Friese cultuur is in de Romeinse tijd begonnen in het noordelijkste gebied van Nederland, tussen voorbij de huidige Afsluitdijk tot en met de Eems in Duitsland. Germaanse stammen genaamd de Frisii bouwden hun hutten op terpen en kwamen geregeld in opstand tegen de Romeinen.

Hoe groot was Friesland vroeger?

Hoe groot Friesland vroeger was? Best groot. Friesland strekte zich zo’n 1 500 jaar geleden uit van Oostfriesland tot Westfriesland (en strekte volgens sommige overleveringen zo ver als Gent in België) en doorkruiste grote delen van onze provincie. Ooit was Magna Frisia zelfs een koninkrijk, waar achtereenvolgens vier koningen op de troon zaten.

De stad Groningen was in die tijd de uitzondering. Waar de Friezen met de scepter zwaaiden in de Ommelanden, waren Stad en Westerwolde het domein van de Saksen.

En dat leverde geregeld strijd op. De voornaamste inzet van de strijd tussen de Saksen en de Friezen: de dorpen in de omgeving. Daar was de voertaal Fries en werd Fries recht gesproken, maar de Groningers namen in de omgeving een dominante positie in.

Schermutselingen gingen destijds over en weer, waarbij de Groningers dorpen veroverden en vanuit Leeuwarden een (overigens niet geslaagde) veroverpoging op Stad werd georganiseerd.

Vanaf de veertiende eeuw veroverde Groningen steeds meer van de omgeving en kreeg de stad steeds meer macht over de Friese landen.

 

De grootste strijd gestreden

Zo rond 1450 was de grootste strijd gestreden, en kwamen de Ommelanden onder de invloed van de stad Groningen. De Friese invloed bleef nog lange tijd, onder andere in te taal: uit oude teksten blijkt dat Groningen ooit Friestalig is geweest en samen met de Saksische taal is geëvolueerd in het Gronings.

En voor wie goed oplet, zijn er in het dagelijks leven nog steeds kruisbestuivingen van de Groningers en de Friezen te zien.  Zo is de originele vlag van Omlandia (die sterk lijkt op de Friese vlag, maar dan met harten in plaats van bladen) nog steeds te zien op gedenkstenen op verschillende plekken in onze provincie.

Lees ook:  Gesloten door corona: deze winkels zijn voorlopig gesloten

Foto bovenaan: Otto S. Knottnerus, Creative Commons 4.0

Kaart Magna Frisia:  Richard Prins, Creative Commons 3.0